در این راهنمای جامع از شرکت فوکا تجارت دامون، به بررسی کامل رین پایپ، ویژگیهای فنی، کاربردهای گسترده و نحوه استفاده بهینه از این سیستم میپردازیم.
رین پایپ یا لوله بارانی کشاورزی که با نامهای دیگری همچون لوله مهپاش کشاورزی نیز شناخته میشود، یکی از پیشرفتهترین و مقرونبهصرفهترین تجهیزات در سیستمهای آبیاری تحت فشار به شمار میآید. این فناوری با هدف آبیاری یکنواخت و پوشش کامل سطح مزرعه طراحی شده و نقش بسزایی در صرفهجویی مصرف آب و افزایش بازدهی محصولات کشاورزی ایفا میکند.
معرفی کامل رین پایپ (لوله بارانی کشاورزی)
رین پایپ که با نامهای لوله مهپاش، رین فلت، لوله بارانی سیار و لوله سوراخدار بارانی نیز معروف است، از انواع لولههای انعطافپذیر و تاشو محسوب میشود که جهت بهرهبرداری در سیستمهای آبیاری بارانی مورد استفاده قرار میگیرد. این لولهها از جنس پلیاتیلن مرغوب تولید شده و روی بدنه آنها، روزنههایی با فواصل استاندارد تعبیه شده است که خروج آب به شیوه بارش باران را امکانپذیر میسازد. معمولاً شعاع پاشش لوله بارانی مشکی رنگ بین ۲.۵ تا ۳ متر میباشد.
لولههای بارانی در دسته سیستمهای آبیاری بارانی قرار میگیرند که بدون نیاز به استفاده از آبپاش، آب را به صورت یکنواخت در سرتاسر زمین کشاورزی توزیع و مصرف آب را بهینه میسازند. همچنین این سیستم به عنوان یک روش آبیاری کمهزینه و اقتصادی شناخته میشود. با به کارگیری لوله بارانی، کشاورزان قادر خواهند بود منابع آبی را بهتر مدیریت کرده و سطح تولید محصول را افزایش دهند.
مقایسه رین پایپ یا لوله بارانی با سیستمهای آبیاری بارانی سنتی
معایب سیستمهای آبیاری بارانی قدیمی
در روشهای سنتی آبیاری بارانی، از آبپاشهای ثابت یا متحرک استفاده میشد که معایب متعددی داشتند:
- مصرف انرژی بالاتر به دلیل نیاز به فشار کاری بیشتر
- هدررفت آب ناشی از تبخیر و بادبردگی
- هزینههای بالای نصب و نگهداری
- یکنواختی کمتر در توزیع آب
- نیاز به فضاهای بزرگ برای استقرار آبپاشها
مزایای رین پایپ در مقایسه با سیستمهای قدیمی
- کاهش مصرف انرژی با فشار کاری پایینتر
- کاهش تبخیر به دلیل پاشش در ارتفاع کم
- هزینه نصب و راهاندازی پایینتر
- یکنواختی بیشتر در توزیع آب
- انعطافپذیری بالاتر در طراحی سیستم
مشخصات فنی رین پایپ یا لوله بارانی کشاورزی
برای درک بهتر ویژگیهای این محصول، لازم است با مشخصات فنی آن آشنا شویم:
جنس و ساختار لولههای بارانی
لوله مهپاش کشاورزی از جنس پلی اتیلن (PE) با کیفیت عالی و مقاوم در برابر اشعه ماوراء بنفش تولید میشود. این ماده موجب انعطافپذیری مطلوب، مقاومت در برابر پوسیدگی و طول عمر قابل توجه لوله میگردد.
سایزهای متداول رین پایپها
- ۱ اینچ (۳۲ میلیمتر): مناسب برای فضاهای کوچک و محدود
- ۱.۵ اینچ (۵۰ میلیمتر): پرکاربردترین سایز در مزارع متوسط
- ۲ اینچ (۶۳ میلیمتر): طراحی شده برای مزارع بزرگ
- ۲.۵ اینچ (۷۵ میلیمتر): مناسب برای پروژههای صنعتی و وسیع
فشار کاری و دبی خروجی لوله بارانی
- فشار کارکرد بهینه: ۰.۶ تا ۱.۵ بار
- دبی خروجی: ۱۰۰ تا ۵۰۰ لیتر در ساعت به ازای هر ۱۰۰ متر
- شعاع پاشش: ۳ تا ۴ متر از هر طرف لوله
کاربردهای گسترده رین پایپ یا لوله بارانی در کشاورزی مدرن
- آبیاری گیاهان ساقه کوتاه: مهمترین کاربرد لوله مهپاش کشاورزی برای محصولاتی مانند زعفران، توت فرنگی، پیاز، هویج و انواع سبزیجات برگی است.
- آبیاری گیاهان متراکم: برای آبیاری محصولاتی مانند یونجه، شبدر و سایر گیاهان علوفهای که تراکم کشت بالایی دارند بسیار مناسب است.
- آبیاری محصولات غدهای و ریشهای: از این لوله میتوان برای آبیاری سیبزمینی، چغندر، کلم و سایر محصولات ریشهای استفاده کرد.
- آبیاری اولیه و خاکاب: در مزارع دیم جهت انجام عملیات قبل از کشت و ایجاد رطوبت اولیه در خاک کاربرد دارد.
- استفاده در گلخانهها: به دلیل سهولت نصب در ارتفاع، برای آبیاری انواع کشتهای گلخانهای در ابعاد مختلف قابل استفاده است.
لوله بارانی برای چه گیاهانی مناسب است؟
- گیاهانی با پایه و ساقه کوتاه همانند زعفران
- انواع سبزیجات مثل کاهو، هویج، پیاز و…
- گیاهانی با تراکم زیاد مثل یونجه
رین پایپ برای چه گیاهانی مناسب نیست؟
برخی از گیاهان نسبت به پاشش مستقیم آب روی گل یا برگ حساس هستند همانند:
- گیاهان حساس به قارچ و بیماریهای برگی
- گیاهان دارای برگهای پهن
- گیاهان دارای ریشههای سطحی
در این گیاهان آب پس از پاشش، محیط مرطوبی را فراهم میکند که کاهش فتوسنتز، ایجاد لکههای برگی، یا رشد قارچ و بیماریهای باکتریایی را به همراه دارد.
مزایای بهرهبرداری از لوله بارانی یا رین پایپ کشاورزی
استفاده از این لولهها در سیستم آبیاری کشاورزی مزایای زیادی دارد. در ادامه به مهمترین ویژگیها و مزایا اشاره میکنیم:
۱. یکنواختی فوقالعاده در توزیع آب
پارامتر یکنواختی توزیع آب در مزرعه، از فاکتورهای بسیار مهم در ارزیابی سیستمهای آبیاری محسوب میشود. با توجه به ماهیت مختلف سیستمهای آبیاری، میزان یکنواختی توزیع آب در مزرعه متفاوت خواهد بود. سیستم آبیاری بارانی کلاسیک به دلایلی مانند بادبردگی ذاتاً نمیتواند یکنواختی مطلوبی در پخش آب ایجاد نماید. در استفاده از لوله بارانی با قطر و فاصله کم روزنهها، فشار کارکرد پایین سیستم و آرایش مناسب روزنهها بر روی لوله سبب شده است تا الگوی پاشش آب به صورت خطی انجام پذیرد و یکنواختی پاشش بالایی را ایجاد کند.
۲. صرفهجویی در هزینههای تجهیزات و اجرا
در بهکارگیری رین پایپ بسیاری از تجهیزات مورد استفاده در سیستم آبیاری بارانی کلاسیک حذف خواهد شد (شامل آبپاش، شیر خودکار، رایزر و کمربند). از آنجایی که در لوله بارانی، آب مستقیماً از منافذ توزیع میشود، هزینه تأمین تجهیزات آبیاری کاهش محسوسی مییابد.
۳. کاهش قابل توجه تبخیر در حین آبیاری
همواره میزان تبخیر حین آبیاری در زمان پاشش، ارتباط مستقیمی با فشار کارکرد سیستم و تولید قطرات آب دارد. به طوری که هر چه فشار شبکه کمتر باشد قطرات درشتتری تولید شده و احتمال تبخیر کاهش مییابد. در استفاده از لوله بارانی نسبت به سیستمهای آبیاری کلاسیک قطر ذرات تولید شده بسیار درشتتر بوده به طوری که قطرات با قطر بیش از ۵ میلیمتر تولید میشود. این در حالی است که در سیستمهای آبیاری تحت فشار در حین خروج آب از نازل آبپاش قطراتی تا حدود چند میکرون نیز تولید میشوند که موجب تبخیر سریع آن قطرات میگردد.
۴. مقاومت عالی در برابر عوامل جوی
در رین پایپ یا لوله مهپاش کشاورزی به دلیل استفاده از مواد پلیاتیلن نرم، تحمل دماهای بالا و پایین را دارا میباشد و همچنین مقاومت بالایی در برابر آسیبهای ناشی از تابش مستقیم نور خورشید از خود نشان میدهد.
۵. نصب سریع و راهاندازی آسان
نصب، راهاندازی و بهرهبرداری از رین پایپ بسیار ساده بوده و نیاز به دورههای آموزشی تخصصی ندارد. هزینه تعمیر و نگهداری آن بسیار ناچیز است. وجود تنوع اتصالات در روشهای آبیاری موجود همواره محدودیتهایی در پیشبرد اجرای پروژههای با زمان طولانی ایجاد میکند. لوله بارانی به علت ماهیت نوارى خود به راحتی در سطح مزرعه پهن شده و نیازمند اتصالات متنوع نمیباشد. همچنین به آسانی میتوان با یک یا دو نیروی کارگری ساده روزانه سطحی معادل ۲ تا ۳ هکتار را اجرا نمود.
۶. کاهش تلفات ناشی از بادبردگی
یکی از مشکلات اساسی در بهرهبرداری از سیستم آبیاری بارانی کلاسیک، پدیده بادبردگی میباشد که به میزان قابل توجهی تلفات آب را افزایش میدهد. به طوری که میبایست در مناطق بادخیز از اجرای سیستمهای آبیاری بارانی کلاسیک اجتناب نمود. در لولههای بارانی با توجه به آبیاری در ارتفاع کم، تلفات بادبردگی به میزان چشمگیری کاهش مییابد.
۷. عدم نیاز به سیستم فیلتراسیون پیشرفته
وجود روزنههایی با قطر ۰.۵ تا ۱ میلیمتر بر روی یک سطح مقطع صاف و بدون شیارهای مارپیچ، عملاً عدم نیاز این سیستم به فیلتراسیون پیچیده را تضمین میکند. در این سیستم سه وضعیت در رابطه با ذرات معلق ایجاد میشود. در حالت اول ذرات کوچکتر از قطر منافذ به راحتی از محل منافذ خارج میشوند. در حالت دوم که ذرات بزرگتر از قطر منافذ هستند، به انتهای لوله هدایت و در آنجا انباشته میشوند. در حالت سوم که قطر ذرات برابر قطر منافذ میباشد، ذرات در روزنه گیر افتاده که در پایان آبیاری با فشار منفی و مکش داخل شبکه به داخل لوله بازمیگردد و در آبیاری بعدی به انتهای خط منتقل خواهد شد.
۸. قابلیت جمعآوری، حمل و انبارش آسان
نوارهای پهن این سیستم به راحتی قابل جمعآوری و حمل هستند و با توجه به اینکه حجم زیادی را اشغال نخواهند کرد، قابلیت انبارش مناسبی دارند. عملاً با توجه به ماهیت نوارى و قابلیت جمعآوری آسان، نصب مجدد آن با رعایت اصول فنی برای چندین بار امکانپذیر میباشد.
۹. کاربرد در اراضى خرد و کلان
حدود ۸۰ درصد از اراضی زراعی ایران خردهمالکی هستند که امکان اجرای سیستمهای آبیاری مکانیزه شامل بارانی کلاسیک و سنترپیوت را محدود مینماید. با توجه به برخی معایب سیستم آبیاری تیپ، این سیستم نیز محدودیتهای خود را دارد اما آبیاری با لوله بارانی یا مهپاش کشاورزی با توجه به مزایای زیادی که برشمرده شد، قابلیت کاربرد در اراضی خرد و کلان کشاورزی با هزینه پایین را نیز دارا میباشد که مزیت مهمی محسوب میشود.
۱۰. کاربرد در باغات جهت آبشویى
بخش نسبتاً قابل توجهی از خاکهای کشور دارای شوری بیش از حد تحمل گیاهان مختلف میباشد. آبشویی خاک یکی از راهکارهای اساسی به منظور کاهش شوری خاک است که نیاز به آبیاری نسبتاً سنگینی دارد. در مزارع و باغاتی که دارای پستی و بلندیهای زیاد و سطح غیر مسطح بوده و از سیستمهای آبیاری موضعی که منجر به تجمع نمک در ناحیه ریشه میشود استفاده میگردد، به کارگیری رین پایپ راهکار بهینه و ارزان قیمت برای ایجاد سیستم موقت آبیاری به منظور آبشویی این نوع مزارع و باغات میباشد.
۱۱. صرفهجویی و استفاده بهینه از منابع آبی
یکی از مزایای اصلی استفاده از رین پایپ، راندمان بالای آن از نظر مصرف آب میباشد. برخلاف روشهای مرسوم که در آنها از طریق تبخیر یا رواناب، آب هدر میرود، لوله بارانی آب را مستقیماً به منطقه ریشه گیاهان هدایت میکند. این روش از مقدار آب کمتری استفاده میکند و هدررفت را به حداقل میرساند که میتواند منجر به کاهش هزینههای ماهانه شود.
کشاورزانی که از رین پایپ استفاده میکنند، میزان بهرهوری آب بالاتری خواهند داشت. این موضوع در شرایط کمآبی کشور به ویژه در فصل تابستان، که صرفهجویی در مصرف آب امری ضروری است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. استفاده از مقادیر کم آب اما به دفعات بیشتر، به حفظ سطح مطلوب رطوبت خاک کمک میکند و در نتیجه عملکرد و کیفیت محصول را بهبود میبخشد.
۱۲. کاهش هزینههای نگهداری
استفاده از سیستم رین پایپ معمولاً در مقایسه با سیستمهای سنتی کمزحمتتر است. نگهداری منظم مانند تمیز کردن لولهها و بررسی نشتی بسیار مهم اما ساده میباشد. اگر کشاورزان از مشکلاتی مانند گرفتگی و موارد دیگر جلوگیری کنند، مجبور به انجام تعمیرات یا تعویضهای گرانقیمت نخواهند بود. از طرفی نگهداری از لوله بارانی ماهیت سادهای دارد که کشاورزان اغلب میتوانند خودشان بدون نیاز به تعمیرکار، تعمیر و نگهداری لوله ها را انجام دهند. به این ترتیب، نیروی کار خارجی به حداقل میرسد و در عین حال هزینههای مربوط به نگهداری کاهش مییابد.
۱۳. تطبیقپذیری و سازگاری با شرایط مختلف
لولههای بارانی با انواع خاک و محصولات مختلف سازگار هستند که این امر تطبیقپذیری و قابلیت استفاده از آنها را در محیطهای کشاورزی مختلف افزایش میدهد. این سازگاری به کشاورزان این امکان را میدهد که از این لوله در محصولات و فصول مختلف استفاده کنند و راندمان آبیاری ثابتی را تجربه کنند.
۱۴. افزایش بازده محصولات کشاورزی
با استفاده کارآمدتر از آب و کاهش تنش آبی روی گیاهان، محصولات سالمتر و بهتر رشد میکنند. این امر میتواند منجر به سودآوری بیشتر شود و به جبران هزینههای اولیه کمک کند.
راهنمای نصب و راهاندازی سیستم رین پایپ
تجهیزات مورد نیاز جهت نصب رین پایپ
به ازای هر خط از لوله بارانی در زمین، شیرآلات و اتصالات زیر مورد نیاز است:
- کمربند لوله نخدار یا کمربند پلی اتیلن: بسته به نوع لوله خطوط اصلی، کمربند مناسب انشعابگیری را انتخاب کنید.
- شیر توپی: پس از کمربند، از انواع شیر توپی دسته فلزی یا دسته پلیمری میتوان استفاده کرد تا با آن بتوان جریان سیال را از ابتدای خط لوله کنترل کرد. در صورت استفاده از کمربند لیفلت، نیازی به استفاده از مغزی نیست اما در کمربندهای پلیاتیلن باید قبل از شیر توپی از مغزی (به همراه تفلون برای آببندی بهتر) استفاده نمود.
- سرشیلنگی: استفاده از سرشیلنگی باکیفیت برای اتصال لوله بارانی به شیر توپی الزامیست چراکه عدم آببند و بروز هرگونه نشتی میتواند سبب خسارت به سیستم و هدررفت آب شود.
مراحل نصب لولههای بارانی یا رین پایپ
نصب و راهاندازی مناسب برای به حداکثر رساندن مزایای لوله بارانی کشاورزی بسیار مهم است. هنگام اجرای سیستم آبیاری با لوله بارانی، کشاورزان باید ۳ مورد مهم را در نظر گیرند:
- ارزیابی زمین کشاورزی: اولین قدم در نصب لوله بارانی، ارزیابی زمین کشاورزی است. این ارزیابی شامل بررسی نوع خاک، نیازهای محصول و طرحبندی زمین کشاورزی برای طراحی یک سیستم آبیاری موثر است.
- بررسی نوع محصول: همانطور که بالاتر توضیح داده شد، لوله بارانی برای برخی گیاهان مناسب نیست. در نتیجه باید قبل از طراحی سیستم، نوع محصول مد نظر قرار گیرد.
- طراحی سیستم: بر اساس ارزیابی موقعیت مکانی، یک سیستم لولهکشی بارانی طراحی میشود. این طراحی شامل تعیین محل لولهها، منبع آب و اتصالات لازم میشود. کشاورزان باید طراحی سیستم لوله بارانی خود را با دقت انجام دهند تا از توزیع یکنواخت آب در مزارع خود اطمینان حاصل کنند.
نکات مهم در نصب لوله رین پایپ کشاورزی
- در حین نصب توجه شود که روزنههای لوله حتماً رو به بالا قرار گیرند.
- انتهای لوله بارانی در آخر خط باید کور شود.
- پس از نصب لولههای بارانی، شیر فلکهها را باز کرده تا داخل لوله به خوبی شستشو داده شود.
نحوه جمع آوری و نگهداری لوله بارانی کشاورزی
کشاورزان در هنگام استفاده از رین پایپ باید به صورت دورهای نشتی، گرفتگی و سایر مشکلات را بررسی کنند و به موقع به آنها رسیدگی کنند. پس از اتمام فصل زراعی، لولههای بارانی به طور کامل از آب خالی و به صورت رول جمعآوری میشوند. این لولهها باید در محیطی خشک و به دور از آفتاب مستقیم خورشید نگهداری شوند.
مزایای خرید رین پایپ یا لوله بارانی از فوکا دامون
شرکت فوکا تجارت دامون با سالها تجربه درخشان در حوزه تولید سیستمهای آبیاری نوین، به عنوان یکی از پیشروهای صنعت آبیاری در ایران شناخته میشود. این شرکت با تکیه بر تیم متخصص و حرفهای و استفاده از پیشرفتهترین ماشینآلات روز دنیا، محصولاتی با بالاترین استانداردهای کیفیت تولید میکند.
- تضمین کیفیت و اصالت کالا: با استفاده از بهترین مواد اولیه و کنترل کیفیت سختگیرانه در تمام مراحل تولید.
- مشاوره فنی رایگان: ارائه راهنماییهای تخصصی توسط کارشناسان مجرب برای انتخاب بهترین محصول با توجه به شرایط خاص شما.
- قیمت رقابتی و منصفانه: حذف واسطههای غیرضروری و ارائه محصول باکیفیت در قیمتهای کاملاً رقابتی.
- ارسال به سراسر کشور: امکان ارسال سریع و مطمئن محصول به تمامی نقاط ایران.
- گارانتی و خدمات پس از فروش: ارائه گارانتی معتبر و پشتیبانی فعال از محصولات.
- پوشش بازارهای بینالمللی: محصولات فوکا دامون به کشورهای مختلفی از جمله جمهوری آذربایجان، افغانستان، ارمنستان، ازبکستان، امارات، عمان، ترکیه و کنیا صادر میشوند که گواهی بر کیفیت برتر و رقابتپذیری این محصولات است.
اگر به دنبال لوله بارانی یا رین پایپ با کیفیت، کارایی بالا و قیمت مناسب هستید که توسط یک برند معتبر ایرانی تولید شده باشد، لولههای بارانی فوکا دامون انتخابی هوشمندانه و مطمئن برای شما خواهد بود.
سوالات متداول در مورد رین پایپ یا لوله بارانی کشاورزی
۱. قیمت لوله بارانی چقدر است؟
لوله های بارانی بسته به کیفیت ساخت و مواد اولیه به کار گرفته شده میتوانند قیمت متفاوتی داشته باشند.
۲. آیا میتوان از رین پایپ برای گندم و جو استفاده کرد؟
عموما از لوله بارانی برای محصولاتی نظیر گندم و جو استفاده نمیشود زیرا استفاده از این محصول در گندم میتواند سبب ریزش سنبله شود و زمینه مناسب جهت ایجاد آلودگی و انواع بیماریها را فراهم آورد.
۳. آیا میتوانم رین پایپ را خودم نصب کنم؟
بله استفاده از این لوله ها بسیار آسان و بدون دردسر است چرا که نیاز به مهارت خاصی ندارد و به راحتی میتوان آنها را با استفاده از اتصالاتی که بالاتر ذکر شد، به خطوط اصلی متصل کرد.
۴. کدام سایز لوله بارانی برای من مناسب است؟
انتخاب قطر مناسب لولههای آبیاری بارانی نقش بسیار مهمی در کارایی سیستم آبیاری دارد. انتخاب قطر نادرست میتواند باعث مشکلاتی مانند افت فشار، توزیع نابرابر آب و مصرف بیرویه انرژی شود
- هرچه مساحت زمین بیشتر باشد، نیاز به لولههای با قطر بزرگتر برای تأمین آب وجود دارد. در زمینهای بزرگ کشاورزی یا باغات وسیع، لولههای با قطر بزرگتری استفاده میشود تا آب بهطور یکنواخت توزیع شود.
- نیاز آبی گیاهان نیز میتواند بر انتخاب قطر لولهها تأثیر بگذارد. گیاهانی که نیاز به آب بیشتری دارند (مثل درختان میوه یا صیفیجات) معمولاً به لولههای با قطر بزرگتر نیاز دارند تا مقدار بیشتری آب به آنها برسد.
- هر چه طول لولهها بیشتر باشد، افت فشار بیشتری در سیستم ایجاد میشود. در این شرایط، لولههای با قطر بزرگتر انتخاب میشوند تا از افت فشار جلوگیری شود و آب بهطور یکنواخت توزیع گردد.
- نوع و کیفیت منبع آب (آب شور، آب دارای ناخالصی) میتواند بر قطر لولهها تأثیر بگذارد. آب شور یا آب دارای ذرات معلق ممکن است نیاز به لولههایی با قطر بزرگتر داشته باشد تا احتمال گرفتگی لولهها کاهش یابد.
جمعبندی نهایی
رین پایپ یا لوله بارانی کشاورزی با قیمت مناسب، نصب آسان و توانایی ایجاد پوشش یکنواخت آبی، گزینهای ایدهآل برای آبیاری محصولات ساقهکوتاه، متراکم و غدهای است. این سیستم با وجود برخی محدودیتها، به دلیل مزایای فراوان و مقرونبهصرفه بودن، توانسته است جایگاه ویژهای در کشاورزی مدرن پیدا کند.
شرکت فوکا تجارت دامون با تکیه بر دانش فنی و تعهد به کیفیت، آماده ارائه بهترین محصولات و خدمات به کشاورزان و فعالان صنعت کشاورزی ایران است. برای دریافت مشاوره تخصصی و خرید محصولات، با کارشناسان ما تماس بگیرید.










