جدول نیاز آبی درختان میوه نشان می دهد هر درخت بالغ در گرم ترین روزهای سال چند لیتر آب لازم دارد. اگر باغ دارید و نمی دانید به هر درخت چقدر آب بدهید، یا می خواهید قبل از اجرای آبیاری قطره ای مقدار آب و زمان کار سیستم را حساب کنید، این راهنما به کار شما می آید. برای سیب، گلابی، هلو، زردآلو، گیلاس، انگور، انار، پرتقال، لیمو، گردو، پسته و زیتون عدد مشخص داده ایم و توضیح داده ایم عدد منطقه شما کدام است.
جدول نیاز آبی درختان میوه (لیتر در روز برای هر درخت بالغ)
جدول زیر آب مورد نیاز هر درخت بالغ در گرم ترین دوره سال (تیر و مرداد) را نشان می دهد. ستون منطقه خودتان را انتخاب کنید: خنک و مرطوب مثل شمال کشور، معتدل و نیمه خشک مثل بیشتر مناطق مرکزی و غرب، و گرم و خشک مثل یزد، کرمان و جنوب. این تقسیم بندی تقریبی است و اگر شهر شما بین دو منطقه قرار دارد، ستون وسط را بگیرید. اعداد برای فاصله کاشتی حساب شده اند که در ستون دوم می بینید.
| نوع درخت | فاصله کاشت | منطقه خنک و مرطوب (لیتر در روز) | منطقه معتدل و نیمه خشک (لیتر در روز) | منطقه گرم و خشک (لیتر در روز) |
|---|---|---|---|---|
| سیب | ۴ در ۵ | حدود ۹۵ لیتر | حدود ۱۳۵ لیتر | حدود ۱۸۰ لیتر |
| گلابی | ۵ در ۵ | حدود ۱۲۰ لیتر | حدود ۱۶۵ لیتر | حدود ۲۲۵ لیتر |
| هلو | ۴ در ۵ | حدود ۹۰ لیتر | حدود ۱۲۵ لیتر | حدود ۱۷۰ لیتر |
| زرد آلو | ۵ در ۶ | حدود ۱۳۵ لیتر | حدود ۱۹۰ لیتر | حدود ۲۲۵ لیتر |
| گیلاس | ۵ در ۶ | حدود ۱۴۰ لیتر | حدود ۲۰۰ لیتر | حدود ۲۷۰ لیتر |
| انگور | ۲ در ۳ | حدود ۲۵ لیتر | حدود ۳۵ لیتر | حدود ۵۰ لیتر |
| انار | ۵ در ۵ | حدود ۸۰ لیتر | حدود ۱۱۵ لیتر | حدود ۱۵۵ لیتر |
| پرتغال | ۵ در ۵ | حدود ۸۰ لیتر | حدود ۱۱۵ لیتر | حدود ۱۵۵ لیتر |
| لیمو | ۵ در ۵ | حدود ۸۰ لیتر | حدود ۱۱۵ لیتر | حدود ۱۵۵ لیتر |
| گردو | ۸ در ۸ | حدود ۳۵۰ لیتر | حدود ۴۹۵ لیتر | حدود ۶۷۰ لیتر |
| پسته | ۶ در ۶ | حدود ۱۵۵ لیتر | حدود ۲۱۵ لیتر | حدود ۲۹۰ لیتر |
| زیتون | ۶ در ۶ | حدود ۱۲۵ لیتر | حدود ۱۷۵ لیتر | حدود ۲۴۰ لیتر |
مثال خواندن جدول: اگر باغ سیب بالغ در منطقه معتدل دارید، هر درخت در مناطق معتدل و نیمه خشک حدود ۱۳۵ لیتر آب در روز لازم دارد. همین سیب در منطقه گرم و خشک حدود ۱۸۰ لیتر نیاز دارد.
جدول نیاز آبی درختان میوه را چطور بخوانیم؟
سه نکته را در نظر داشته باشید. اول اینکه اعداد برای درخت بالغ و در اوج گرما هستند، نه برای نهال و نه برای بهار و پاییز. دوم اینکه اعداد تقریبی اند و برای فاصله کاشت جدول حساب شده اند. اگر فاصله باغ شما بیشتر یا کمتر است، عدد را به نسبت مساحت هر درخت تغییر دهید. مثلاً سیب با فاصله ۵ در ۵ متر (۲۵ متر مربع) به جای ۵ در ۴ متر (۲۰ متر مربع)، حدود یک چهارم بیشتر آب می خواهد. سوم اینکه عدد جدول مقدار آبی است که سیستم آبیاری باید در روز به هر درخت برساند. برای مطمئن شدن، رطوبت خاک را در عمق ریشه هم بررسی کنید.
نیاز آبی درخت در طول سال یکسان نیست
عدد جدول مربوط به اوج گرماست. در بهار و پاییز درخت خیلی کمتر آب می خواهد. در یک مطالعه روی انار در یزد، مصرف آب درخت در تیر و مرداد به بیشترین مقدار رسید، در اوایل بهار حدود نصف آن بود و در آبان و آذر به حدود یک سوم کاهش پیدا کرد. الگوی درخت های دیگر و مناطق دیگر هم شبیه این است، اما درصدها فرق می کند. پس نباید در همه فصل ها آب ثابتی بدهید و با پایین آمدن دما، آبیاری را کم کنید.
چه عواملی عدد جدول را تغییر می دهند؟
عدد جدول نیاز آبی درختان میوه به چند چیز بستگی دارد. اول منطقه: هوای گرم، خشک و بادخیز آب بیشتری از درخت می گیرد.
دوم بافت خاک برای آبیاری: خاک شنی آب را سریع عبور می دهد و آبیاری کوتاه ولی مکرر می خواهد، خاک رسی آب را بیشتر نگه می دارد و آبیاری با فاصله بیشتر لازم دارد.
سوم اندازه و سن درخت و فاصله کاشت.
چهارم کیفیت آب: اگر آب شور است، باید گاهی خاک را آبشویی کنید و مقداری آب بیشتر بدهید.
پنجم روش آبیاری: در آبیاری قطره ای آب مستقیم به ناحیه ریشه می رسد و هدررفت نسبت به روش غرقابی خیلی کمتر است.
آب مورد نیاز نهال و درخت جوان
عدد جدول را برای نهال استفاده نکنید. نیاز آبی درخت با اندازه تاج و سایه اندازش رابطه دارد و نهال خیلی کمتر از درخت بالغ آب می خواهد. برای نهال به جای یک عدد ثابت، رطوبت خاک اطراف ریشه را بررسی کنید و آبیاری را کم حجم تر و منظم تر انجام دهید. درباره کاشت نهال و آبیاری سال اول، مقاله بهترین زمان و عمق کاشت نهال میوه را بخوانید.
لیتر را چطور به ساعت آبیاری با لوله دریپردار تبدیل کنیم؟
بعد از اینکه با جدول نیاز آبی درختان میوه فهمیدید هر درخت چند لیتر آب می خواهد، باید حساب کنید سیستم شما برای رساندن این مقدار چند ساعت باید کار کند. برای این کار اول مقدار آب هر متر لوله را حساب کنید: دبی قطره چکان تقسیم بر فاصله قطره چکان ها. فرض کنید لوله قطره چکان دار فوکا ۲ لیتر در ساعت دارد و قطره چکان ها هر ۵۰ سانتی متر قرار گرفته اند.
هر متر لوله ۴ لیتر در ساعت آب می دهد. اگر برای هر درخت سیب ۴ متر لوله بگذارید (یک خط)، هر درخت ۱۶ لیتر در ساعت آب می گیرد و برای رسیدن به ۱۳۵ لیتر در روز، حدود ۸.۴ ساعت آبیاری لازم است. با دو خط لوله کنار هر ردیف، دبی دو برابر می شود و زمان آبیاری به حدود ۴.۲ ساعت می رسد.
برای درخت بالغ بهتر است آب فقط در یک نقطه کنار تنه ریخته نشود. چند خط لوله یا لوله حلقه ای دور تاج، آب را در سطح بیشتری از ریشه پخش می کند.
نشانه های کم آبی و زیاد آبی در درخت میوه
نشانه های کم آبی شامل پژمردگی برگ در ساعت های گرم روز، سوختگی حاشیه برگ، ریختن میوه و ریز ماندن میوه است. نشانه های زیاد آبی شامل زرد شدن برگ، خاک خیس و بدبو و پوسیدگی ریشه است.
آبیاری قطره ای درختان میوه به صورت جداگانه
برای جزئیات بیشتر درباره هر میوه، مقاله اختصاصی آن را بخوانید:
آبیاری مرکبات، آبیاری انگور، آبیاری پسته، آبیاری گوجه فرنگی، آبیاری خیار، آبیاری هندوانه و خربزه
جمع بندی
جدول نیاز آبی درختان میوه به شما کمک می کند بدانید هر درخت بالغ در گرم ترین روزها چقدر آب می خواهد، اما عدد نهایی به منطقه، خاک و فاصله کاشت باغ شما بستگی دارد. با تبدیل لیتر به ساعت آبیاری و انتخاب لوله دریپردار مناسب، می توانید آب را دقیق و بدون هدررفت به درخت برسانید.
سوالات متداول
۱. هر درخت میوه چند لیتر آب در روز می خواهد؟
بسته به نوع درخت، منطقه و فاصله کاشت فرق دارد. برای نمونه، سیب بالغ در منطقه معتدل در گرم ترین روزها حدود ۱۳۵ لیتر در روز نیاز دارد. عدد درخت های دیگر را در جدول ببینید.
۲. آیا جدول نیاز آبی درختان میوه برای همه مناطق یکسان است؟
خیر. برای همین سه ستون جدا برای مناطق خنک، معتدل و گرم و خشک گذاشته شده است.
۳. بهترین ساعت آبیاری درخت میوه چه موقعی است؟
اوایل صبح یا غروب، چون تبخیر کمتر است.
۴. آیا آبیاری قطره ای برای درخت میوه کافی است؟
بله، به شرط اینکه تعداد خط لوله یا قطره چکان به اندازه ای باشد که آب در سطح کافی از ناحیه ریشه پخش شود. گزارش های ایرانی نشان می دهد آبیاری قطره ای مصرف آب را نسبت به روش غرقابی به شکل قابل توجهی کاهش می دهد.
۵. هر چند وقت یک بار درخت میوه را آبیاری کنیم؟
بسته به نوع خاک و سیستم فرق می کند. در خاک سبک دور آبیاری کوتاه تر و در خاک سنگین بلندتر است. بهترین راه بررسی رطوبت خاک در عمق ریشه است.




