در این مقاله از فوکا به آموزش نصب و راه اندازی سیستم آبیاری گوجه فرنگی و نکات مهمی میپردازیم که به کشاورزان کمک میکند تا محصولاتی سالم و پربار برداشت کنند.
راهنمای آبیاری گوجه فرنگی به کشاورزان کمک میکند تا با روشهای بهینه، رشد و محصولدهی این گیاه را بهبود بخشند. نحوه آبیاری بوته گوجهفرنگی باید بهگونهای باشد که ریشهها رطوبت کافی دریافت کنند؛ اما از خیس شدن بیشازحد خاک جلوگیری شود. استفاده از تکنیک آبیاری بوته گوجهفرنگی مانند سیستم آبیاری قطرهای، نهتنها مصرف آب را کاهش میدهد، بلکه به سلامت گیاه و افزایش کیفیت میوهها نیز کمک میکند.
بررسی نکات راهنمای آبیاری گوجه فرنگی به شما در کاشت و آبیاری مؤثر بوته گوجه فرنگی کمک میکند. آبیاری صحیح بوته گوجه فرنگی یکی از عوامل کلیدی برای رشد بهینه این گیاه و دستیابی به محصولی با کیفیت است. نحوه آبیاری بوته گوجه فرنگی باید به گونهای باشد که رطوبت کافی به ریشهها برسد بدون اینکه خاک بیش از حد اشباع شود.
تاثیر برنامه آبیاری بر رشد گوجه فرنگی
بر اساس مطالعات صورت گرفته در ایالات متحده آمریکا، نتایج نشان دهنده این مهم هستند که وجود برنامه آبیاری مناسب، باعث افزایش متوسط سالانه محصول گوجهفرنگی حداقل به مقدار ۶۰ تا ۸۱ درصد میشود. این در حالی است که کیفیت گوجهفرنگی پرورش داده شده نیز در این حالت بسیار بالاتر بوده و تلفات ناشی از خشکسالی را نیز تقریبا از بین میبرد.
در بررسیهای صورت گرفته در انواع روشهای آبیاری در کشاورزی کمآبی به همان اندازه مضر است که آبیاری بیش از حد؛ زیرا هر دو میتوانند عملکرد محصول را کاهش دهند. راهنمای آبیاری گوجه فرنگی به کشاورزان کمک میکند تا با آگاهی کامل به این امر بپردازند. توجه به ۴ نکته طلایی آبیاری گوجه فرنگی برای نحوه برنامه ریزی فصلی یا روزانه برای آبیاری گوجه فرنگی از مهم ترین بخشهای این پروسه است.
تاثیر ریشه گوجه فرنگی بر نیاز آبی و آبیاری محصول
بر اساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی بوته گوجهفرنگی بهنسبت دارای ریشه عمیق و تراکم ریشهای قابل توجهی است، که تا عمق تقریبا ۱۲۰ سانتیمتری نیز میتواند پیشروی کند. عمق ریشهزایی واقعی بسته به شرایط خاک و اقدامات خاکورزی میتواند متفاوت باشد. با این وجود عمق ریشهزایی موثر عموما ۳۰ الی ۴۵ سانتیمتر و تقریبا نیمی از ریشه از ۱۵ سانتیمتر فراتر نمیرود.
توجه به ریشه و ریشهزایی موثر از این جهت مهم و حیاتی است که نباید اجازه داد تا گیاه تنش آبی را تجربه کند. تنش آبی در گوجه فرنگی منجر به ریختن گل و میوههای جوان شده و در نهایت خشک شدن گیاه را در پی دارد.
عوامل دخیل در انتخاب روش آبیاری گوجه فرنگی
راهنمای آبیاری گوجه فرنگی نشان میدهد که برای آبیاری گیاه گوجهفرنگی ممکن است چندین روش و انواع تجهیزات آبیاری وجود داشته باشد، که در نهایت انتخاب هر کدام از این روشها به موارد زیر بستگی خواهد داشت:
- در دسترس بودن تجهیزات مورد نیاز
- اندازه و شکل زمین کشاورزی و باغ
- مقدار و کیفیت آب موجود و در دسترس
- نیروی انسانی مورد نیاز و در دسترس
- هزینه انرژی
- مقدار کل هزینه مورد نظر
زمان گل دادن بوته گوجه فرنگی
به طور کلی، بوته گوجه فرنگی حدود ۶۰ تا ۸۰ روز بعد از کاشت شروع به گل دادن میکند. اما این زمان ممکن است بستگی به عوامل محیطی مختلف داشته باشد. بر اساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی میتوان بیان داشت که برخی از این عوامل به شرح زیر هستند:
- دمای هوا: گوجه فرنگی به دمای ۲۳ تا ۳۲ درجه سانتیگراد برای جوانه زنی و ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتیگراد برای گل دادن نیاز دارد. در دمای بالاتر یا پایینتر از این محدوده، گلها ممکن است ریزش کنند.
- نور خورشید: گوجه فرنگی به ۸ ساعت یا بیشتر نور خورشید در طول روز نیاز دارد. در نور کمتر، رشد و گل دادن آن کند میشود.
- آبیاری: گوجه فرنگی به آبیاری منظم و کافی نیاز دارد. خشکی یا تر شدن خاک ممکن است باعث ریزش گلها شود. همچنین، تنش آبی در زمان جوانه زنی ممکن است باعث کوتاه شدن زمان گل دادن شود.
- روش کشت: روش کشت نیز ممکن است بر زمان گل دادن بوته گوجه فرنگی تاثیر داشته باشد. به عنوان مثال، نشاءهای کشت شده در خزانه پس از انتقال به گلدان در بازه زمانی کوتاهتری نسبت به سایر روشها شروع به گل دادن میکنند.
انواع روشهای آبیاری گوجه فرنگی
به طور کلی و بر اساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی، انواع تکنیک آبیاری بوته گوجه فرنگی در دو دسته آبیاری تخت فشار گوجه فرنگی و آبیاری قطره ای تقسیم می شوند که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت:
۱. آبیاری تحت فشار گیاه گوجه فرنگی
این سیستم آبیاری بارانی شامل: دوار مرکزی (سنتر پیوت)، ویلمو (غلتان)، تفنگهای آبپاش (تراولینگ گان)، کلاسیک ثابت و… میباشند که هر کدام از این سیستمها در صورت استفاده صحیح میتوانند رضایتبخش باشند. از این رو برای انتخاب روش آبیاری گوجهفرنگی بایستی به مواردی از قبیل هزینه اجرا، هزینه سوخت، نیروی کار در دسترس و… توجه کرد. هر سیستم تحت فشار مورد استفاده برای محصول گوجهفرنگی باید حداقل توان تحویل ۲۵ میلیمتر آب را در هر ۴ روز یکبار داشته باشد تا علاوه بر تامین نیاز آبی گیاه، بتوان گیاه را از استرس آبی در هر شرایطی در امان نگاه داشت. علاوه بر این تحویل آب باید به آهستگی و به اندازه باشد تا از ریزش گیاه جلوگیری شود.
۲. آبیاری قطرهای گیاه گوجه فرنگی
امروزه سیستم آبیاری قطرهای به یک روش استاندارد برای تولید محصول گوجه فرنگی تبدیل شده است. مطابق با راهنمای آبیاری گوجه فرنگی میتوان از مالچ پلاستیکی برای تکمیل روش آبیاری قطرهای استفاده کرد. اما کارشناسان حوزه آبیاری توصیه میکنند برای افزایش بهرهوری در آبیاری از مالچ پلاستیکی استفاده شود. مطالعات انجام شده در حوزه کاهش مصرف آب در کشاورزی نشان میدهد که هدر رفت آب و از سویی کاهش منابع آبی موجب فرسایش خاک میشود. یکی از مهمترین مزیتهای استفاده از آبیاری قطرهای مصرف آب کمتر و بهرهوری بیشتر این روش است.
سبزیجاتی که توسط سیستم آبیاری قطرهای آبیاری شدهاند، ۴۰ درصد آب کمتری را مصرف کردهاند. همچنین وجود مطالعات گستردهای حاکی از افزایش قابل توجه عملکرد آبیاری قطرهای با مالچ پلاستیکی در مقایسه با روش آبیاری تحت فشار در خصوص محصول گوجهفرنگی وجود دارد.
راهنمای آبیاری گوجه فرنگی نشان میدهد که لولهها و قطره چکانهای استفاده شده در روش آبیاری قطرهای، در ضخامتها و دبیهای متفاوتی تولید و به بازار عرضه میشوند. لولهها از ۳ میلیمتر تا ۲۵ میلیمتر و قطره چکانها در مدلهای تنظیمی، pc و قطره چکان پرسی که با دبیهای۲، ۴ و ۸ لیتر در بازار موجود میباشند. نکته مهم در این خصوص استفاده از یک سیستم فیلتراسیون استاندارد میباشد که سیستم را از بابت گرفتگی قطره چکانها تضمین کند.
برنامه ریزی نحوه آبیاری بوته گوجه فرنگی
براساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی به هنگام آبیاری محصول گوجه فرنگی بایستی به نرخ تبخیر و تعرق گیاه توجه داشت. عواملی که بر تبخیر و تعرق گیاه تاثیر میگذارند عبارتند از: مرحله رشد گیاه، دما، رطوبت نسبی، تابش خورشید، سرعت باد و فاصله بین گیاهان. بهترین زمان برای آبیاری گیاه گوجهفرنگی به جهت کاهش اثرات تبخیر و تعریق، در اوایل صبح توصیه میشود. دقت کنید که آبیاری شبانه نمیتواند ایده خوبی برای آبیاری گوجهفرنگی باشد.
آبیاری شبانه و شاخ و برگ مرطوب، ممکن است منجر به بروز برخی از بیماریها در گیاه شوند. سعی کنید حتیالامکان از آبیاری در میانه روز (ظهرها) اجتناب کنید تا تاثیرات تبخیر و تعرق نیز به حداقل رسد.
براساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی به هنگام کاشت محصول باید بلافاصله ۶ تا ۷ میلیمتر آبیاری شده تا از رطوبت کافی خاک اطمینان حاصل شود. پس از به وجود آمدن ریشه، رطوبت خاک حداقل بایستی تا عمق ۳۰ سانتیمتری تامین شود. عموما خاکهای شنی دارای ظرفیت حفظ رطوبت پایین و در حدود ۲۱ تا ۳۰ میلیمتر در هر ۳۰ سانتیمتر خاک را دارند و این درحالی است که خاکهای رسی قابیلت حفظ رطوبت تا ۴۵ تا ۵۱ میلیمتر در هر ۳۰ سانتیمتر خاک را هم دارند. پرورشدهندگان نباید اجازه دهند تا رطوبت خاک به زیر ۵۰ درصد کاهش پیدا کند.
توجه کنید که در هر مرتبه آبیاری لازم است تا بین ۱۰ – ۲۰ درصد حجم آبیاری را افزایش داده تا تاثیر تبخیر و تعرق را جبران کنید. نیاز آبی محصول به شدت به تبخیر و تعرق وابسته است. بطور کلی در حالت آبیاری تحت فشار محصول در اوج نیاز آبی در خاکهای شنی ۲ تا ۳ مرتبه در هفته برابر ۱۵ میلیمتر و در خاکهای رسی حدود ۳۰ تا ۳۱ میلیمتر هر ۵ روز یکبار نیاز به آبیاری دارند. به طور کلی بر پایه مقالات منتشر شده در وب سایت دانشکاه ایالتی اوهایو، محصول گوجهفرنگی در باغ بین ۱ تا ۱.۵ اینچ آب در هفته نیاز دارد.
توصیههای کاربردی در خصوص آبیاری گوجه فرنگی
براساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی آبیاری را فقط هنگامی انجام دهید که نیاز است، زیرا آبیاری بیش از حد گوجه فرنگی میتواند مضر باشد. در این حالت نه تنها شما آب را هدر میدهید، بلکه غرقابی شدن زمین باعث جلوگیری از رسیدن هوای مورد نیاز به ریشه میشود.
- براساس راهنمای آبیاری گوجه فرنگی توجه به این نکته حائز اهمیت است که آبیاری زمین میتواند منجر به خنک شدن زمین کشاورزی بین ۲ تا ۵ درجه سانتیگراد شود، این عمل به خصوص در حالتی که آب آبیاری خنک باشد بیشتر ملموس خواهد بود. این خنک شدن زمین شاید در تابستان عملی مفید تلقی شود، اما باید دقت کرد که در اوایل فصل و در حالتی که دمای خاک ۱۵ درجه سانتیگراد و یا پایینتر باشد بایستی احتیاط کرد، زیرا خاک خنک و دمای پایین، رشد محصول را کند میسازد.
- تأمین نیاز آبی گیاهان بهمنظور حفظ رشد، تولید و سلامت گیاه از اهمیت بسیاری برخوردار است. آشنا با شیوه محاسبهی میزان آب آبیاری به شما کمک میکند تا در برنامهریزی آبیاری گوجه آن را به کار ببندید.
آبیاری گوجه فرنگی در زمان گلدهی
آبیاری گوجه فرنگی در زمان گلدهی نقش بسیار مهمی در افزایش باردهی و کیفیت محصول دارد. در این مرحله حساس، گیاه به رطوبت یکنواخت و کنترلشده نیاز دارد تا گلها به خوبی تبدیل به میوه شوند و دچار ریزش نشوند. یکی از بهترین روشها برای آبیاری گوجه فرنگی در این دوره، استفاده از سیستمهای نوین مانند آبیاری گوجه فرنگی با نوار تیپ است. این روش باعث میشود آب بهصورت یکنواخت و دقیق به ریشه گیاه برسد و از هدررفت منابع جلوگیری شود. رعایت برنامهریزی صحیح در آبیاری گوجه فرنگی میتواند تاثیر مستقیمی بر عملکرد بوتهها و یکنواختی میوهها داشته باشد.
نکات مهم در بهترین زمان برای برداشت گوجه فرنگی
برداشت گوجه فرنگی در زمان مناسب، تأثیر مستقیمی بر طعم، کیفیت و ماندگاری آن دارد. برای اینکه بهترین نتیجه را از محصول خود بگیرید، باید به چند نکته کلیدی توجه کنید:
- رنگ گوجه فرنگی: بهترین زمان برداشت هنگامی است که گوجهفرنگی به رنگ قرمز کامل (یا رنگ مخصوص به نوع خود) رسیده باشد. اگر گوجهها هنوز سبز هستند، بهتر است صبر کنید تا بهطور طبیعی برسند.
- سفتی و بافت: گوجهفرنگی رسیده باید کمی نرم باشد اما همچنان محکم. اگر بیش از حد نرم باشد، ممکن است بیش از حد رسیده و کیفیت خود را از دست داده باشد.
- بو: گوجهفرنگی رسیده بوی شیرین و مطبوعی دارد. اگر بوی آن ضعیف است، احتمالاً هنوز کاملاً نرسیده است.
- زمان روز: بهترین زمان برای برداشت گوجهفرنگی صبح زود است، زمانی که هوا خنکتر است. این کار به حفظ تازگی و طعم بهتر گوجهها کمک میکند.
- برداشت مرحلهای: اگر گوجهها در زمانهای مختلف میرسند، بهتر است بهصورت مرحلهای برداشت شوند تا از خراب شدن آنها جلوگیری شود.
- استفاده از قیچی یا چاقوی تیز: برای جلوگیری از آسیب به گیاه و میوه، بهتر است از ابزار تیز برای جدا کردن گوجهها استفاده کنید.
سوالات متداول درباره سیستم آبیاری گوجه فرنگی
در این بخش به پرتکرار ترین و رایجترین سوالات درباره آبیاری گوجه فرنگی پاسخ میدهیم.
۱- نیاز آبی گوجه فرنگی در هکتار چقدر است؟
نیاز آبی گوجه فرنگی در هکتار حدود ۷۶۰۰ متر مکعب است. این مقدار نیاز خالص آبی گوجه فرنگی در طول فصل رشد است. به این معنی که باید این مقدار آب در طول فصل در دسترس ریشه قرار گیرد. البته این مقدار میتواند بسته به شرایط آب و هوایی، نوع خاک و روش آبیاری متفاوت باشد.
۲- نحوه آبیاری نشا گوجه فرنگی چگونه است؟
آبیاری قطره ای بهترین روش آبیاری نشا گوجه است. برنامه ریزی آبیاری نشا گوجه به این صورت است که در هفته اول آبیاری باید روزانه باشد. با استقرار گیاه، آبیاری به سه تا چهار بار در هفته کاهش مییابد.
۳- آبیاری گوجه فرنگی در گلدان چگونه انجام میشود؟
مهمترین نکته این است که در خاک گلدان باید همیشه مرطوب باشد اما غرقاب نه. سعی کنید آبیاری گوجه در گلدان را صبح زود انجام دهید و مقدار آبیاری تا حدی باشد که آب از سوراخهای زهکشی گلدان خارج شود.
۴- آبیاری بیش از حد گوجه فرنگی چه اثراتی دارد؟
اگر گوجه فرنگی را بیش از حد آبیاری کنیم با اثرات زیر مواجه خواهیم شد:
- پوسیدگی ریشه
- کاهش تهویه خاک
- کاهش رشد و عملکرد گیاه
- رشد قارچ و بیماریها
- ترک خوردگی میوه
- ریزش گل و میوه
- کاهش کیفیت و طعم
با رعایت این نکات، میتوانید گوجهفرنگیهایی با طعم عالی و کیفیت بالا برداشت کنید که هم برای مصرف تازه و هم برای فرآوری مناسب هستند. برداشت بهموقع نهتنها کیفیت محصول را افزایش میدهد، بلکه به رشد بهتر گیاه نیز کمک میکند.
خرید تجهیزات برای سیستم آبیاری گوجه فرنگی
شرکت فوکا تجارت دامون با سالها تجربه درخشان در حوزه تولید سیستمهای آبیاری نوین، به عنوان یکی از پیشروهای صنعت آبیاری قطرهای در ایران شناخته میشود. این شرکت با تکیه بر تیم متخصص و حرفهای و استفاده از پیشرفتهترین ماشینآلات روز دنیا، محصولاتی با بالاترین استانداردهای کیفیت تولید میکند.
- تضمین کیفیت و اصالت کالا: با استفاده از بهترین مواد اولیه و کنترل کیفیت سختگیرانه در تمام مراحل تولید.
- مشاوره فنی رایگان: ارائه راهنماییهای تخصصی توسط کارشناسان مجرب برای انتخاب بهترین محصول با توجه به شرایط خاص شما.
- قیمت رقابتی و منصفانه: حذف واسطههای غیرضروری و ارائه محصول باکیفیت در قیمتهای کاملاً رقابتی.
- ارسال به سراسر کشور: امکان ارسال سریع و مطمئن محصول به تمامی نقاط ایران.
- گارانتی و خدمات پس از فروش: ارائه گارانتی معتبر و پشتیبانی فعال از محصولات.
- پوشش بازارهای بینالمللی: محصولات فوکا دامون به کشورهای مختلفی از جمله جمهوری آذربایجان، افغانستان، ارمنستان، ازبکستان، امارات، عمان، ترکیه و کنیا صادر میشوند که گواهی بر کیفیت برتر و رقابتپذیری این محصولات است.
برای کسب اطلاعات تکمیلی درباره نحوه کاشت و آبیاری گوجه فرنگی یا خرید انواع تجهیزات آبیاری سطحی و زیرسطحی توصیه میشود باغداران با کارشناسان شرکت فوکا تجارت دامون در تماس باشند. اگر به دنبال تجهیزات آبیاری با دوام، کارایی بالا و قیمت مناسب هستید که توسط یک برند معتبر ایرانی تولید شده باشد، برند فوکا انتخابی هوشمندانه و مطمئن برای شما خواهد بود.
